Akdeniz'de son yıllarda yaşanan ekolojik değişimler, su altı yaşamını derinden etkiliyor. Özellikle Kızıldeniz'den gelen balık türlerinin artışı, yerli balık popülasyonlarını tehdit eder hale geldi. Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, Konyaaltı Sahili'nde bu değişimin çarpıcı bir şekilde gözlemlendiğini belirtiyor. Peki, bu durumun nedenleri neler ve gelecekte neler bekleniyor?

Kızıldeniz'den Gelen İstilacılar

Prof. Dr. Gökoğlu'nun aktardığına göre, dalışlarda ilk karşılaşılan türler artık Kızıldeniz'den gelen balıklar oluyor. Bu durum, yerli türlerin baskı altında olduğunu açıkça gösteriyor. Küresel ısınmanın etkisiyle Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçen balık türleri, yerli türlerin yaşam alanlarını ve besin kaynaklarını ele geçiriyor. Özellikle barbun türlerinde yaşanan değişim dikkat çekici. Kızıldeniz'den gelen dört farklı barbun türü hızla çoğalırken, yerli tekir barbununun gözlemlenmesi giderek zorlaşıyor.

Gökoğlu, "Bu barbun türü geldikten sonra yerli barbunları göremez olduk. Yerlerini işgal etmişler. Sürekli dibi karıştırıyor ve besinleri tüketiyorlar" ifadeleriyle durumun ciddiyetini vurguluyor. Bu durum, sadece barbunlarla sınırlı değil. Domuz balığı, sokar, naylon balığı, balon balığı ve "Gümüş" olarak adlandırılan türlerin de popülasyonları hızla artıyor.

Yerli Türler Tehlike Altında

Kızıldeniz'den gelen türlerin artışı, Akdeniz'in yerli balık türlerini ciddi şekilde tehdit ediyor. Prof. Dr. Gökoğlu, "Yerli balıkların yerini Kızıldeniz türleri almaya başladı. Mırmırımız, yerli tekir barbun, Melanur balığımız kaybolmaya başladı" diyor. Dalışlarda balon balıklarının sürü halinde takip ettiğini ve Kızıldeniz'den geçen mağara balıklarının da hakim olmaya başladığını belirtiyor. Bu durum, kıyı popülasyonunun tamamen değiştiğinin bir işareti.

Bu değişim sadece bilim insanlarının değil, balıkçıların da dikkatini çekiyor. Balıkçılar, avladıkları balık türlerinde ve miktarlarında belirgin değişiklikler gözlemliyor. Bu durum, balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkileyerek ekonomik kayıplara neden oluyor.

Gelecekte Ne Olacak?

Prof. Dr. Gökoğlu, bu değişimin temel nedenini küresel ısınma ve Kızıldeniz türlerinin hızlı çoğalma kapasitesi olarak değerlendiriyor. Balon balığının zaten bilinen bir sorun olduğunu hatırlatan Gökoğlu, aslan balıklarının değerlendirilmeye başlandığını ancak kardinal gibi tüketilmeyen türlerin de ekosistemi olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Peki, bu durumun bir çözümü var mı? Gökoğlu, "Çözümü yok, bu sulara giren artık Akdeniz'in balığı oldu. Türler rekabet ediyor ve zamanla denge oluşacaktır ancak şu anda oturmuş değil" diyor. Yani, Kızıldeniz'den gelen türlerin Akdeniz ekosistemine kalıcı olarak yerleştiği ve zamanla yeni bir denge oluşacağı öngörülüyor. Ancak bu denge, yerli türlerin aleyhine olabilir.

Akdeniz'deki bu ekolojik değişim, sadece balık türlerini değil, tüm deniz ekosistemini etkiliyor. Bu durumun uzun vadeli sonuçları, deniz biyoçeşitliliğinin azalması, balıkçılık faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesi ve turizm gelirlerinde düşüş gibi çeşitli sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, Akdeniz'deki bu değişimin yakından takip edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması büyük önem taşıyor.